Learn Krishi With Harichandra Singh

 जैविक छापो (ORGANIC MULCH) VS प्लास्टिक छापो (PLASTIC MULCH) जैविक छापो (Organic Mulch):- ========================= जैविक छापो भन्नाले पराल, पात, घाँस, कमपोस्ट, गोठको मल, काठको धुलो आदि प्राकृतिक पदार्थहरू माटोको सतहमा बिछ्याउने अभ्यास हो। ✅ फाइदाहरु:- =========== 1. माटोको आर्द्रता जोगाउँछ — माटोको सतह ढाक्ने भएकाले बाष्पीकरण घट्छ र पानीको बचत हुन्छ। 2. घाँस (झारपात) नियन्त्रण गर्छ — सूर्यको प्रकाश रोक्ने भएकाले झार बढ्न सक्दैन। 3. माटोको उर्वरता बढाउँछ — समयसँगै जैविक छापो विघटन भएर मल जस्तै पोषक तत्व माटोमा मिसिन्छ। 4. माटोको तापक्रम सन्तुलन गर्छ — गर्मीमा चिसो र जाडोमा न्यानो राख्छ। 5. माटोको संरचना सुधार गर्छ — जैविक पदार्थ माटोमा मिसिँदा बालीको जराले सजिलै वृद्धि पाउँछ। 6. पर्यावरणमैत्री — कुनै रासायनिक फोहोर वा प्रदूषण हुँदैन। ⛔️ बेफाइदाहरु:- ============ 1. अधिक श्रम र समय चाहिन्छ — पराल, पात आदि संकलन र बिछ्याउन धेरै जनशक्ति लाग्छ। 2. कहिलेकाहीं किराको बासस्थान बन्छ — विशेष गरी मुसा, घोंगी, आदि त्यसमा लुकेर हानी पुर्याउन सक्छन्। 3. पानी सोस्ने क्षमता बढी हुन सक्छ — यदि अत...

  एसईईकोपछिको यात्रामा के गर्ने ? हामीमध्ये धेरैलाई एसईई सकिएपछि के गर्ने भन्ने कुरा सोचेर अलिक तनाव लाग्न सक्छ। यो तनाव स्वाभाविक हो, किनकि एसईई पछि सुरु हुन्छ भविष्य निर्माणको यात्रा। म पनि यही अवस्थाबाट गुज्रिएको एक विद्यार्थी हुँ — त्यसैले तपाईंलाई सहज बनाउने प्रयासमा यो ब्लग लेखेको छु। पढ्दै जाऊँ, निर्णय गर्न सजिलो हुन्छ। १. कुन विषय रोज्ने ? (Stream Option) नेपालमा SEE पछि अध्ययनका लागि निम्न विकल्पहरू छन्: ➤ Science (+2) मेडिकल, इन्जिनियरिङ, कृषि, IT, बायोटेक्नोलोजी जस्ता विषयमा भविष्य बनाउने सोच भएमा। ➡ मुख्य विषय: Physics, Chemistry, Biology/Maths ➤ Management बैंकिङ, व्यवसाय, होटल म्यानेजमेन्ट, मार्केटिङ लगायत क्षेत्रमा रुचि भएकालाई। ➡ मुख्य विषय: Account, Economics, Business Studies ➤ Humanities / Education / Law / Media सामाजिक सेवा, शिक्षण, कानून वा पत्रकारिता जस्ता क्षेत्रमा भविष्य बनाउने सोच भएकाहरूका लागि। ➤ CTEVT / Diploma Programs छिटो रोजगारी चाहनेहरूका लागि—जस्तै: ANM, CMA, Diploma in Engineering, Veterinary, Agriculture आदि। ➡ खासगरी प्रविधिक विष...

 

✍ लेखक: हरिचन्द्र सिंह कृषि प्रशिक्षक (Agriculture Instructor) नेपाल कृषि प्रधान देश हो, जहाँ कृषकको पसिना र माटोको मेल नै जीवनको आधार बनेको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा रासायनिक मलको अत्यधिक प्रयोगले माटोको उब्जनी शक्ति घट्दै गएको छ। यस्तो अवस्थामा, हाम्रो परम्परागत तर हरियाली विकल्पको रूपमा गड्यौले मल (Vermicompost) ले कृषिमा नयाँ आशा बोकेको छ। आजको लेखमा हामी गड्यौले मलको फाइदाहरू, यसको प्रयोग विधि, र नेपाली कृषकहरूले यसबाट कसरी फाइदा लिन सक्नेछन् भन्ने विषयमा चर्चा गर्नेछौं। गड्यौले मल के हो? गड्यौले मल भन्नाले गड्यौला (जस्तै Eisenia foetida) को मद्दतले जैविक अवशेष (घरको फोहर, गहुँको भूसी, गोरु गोबर आदि) लाई decomposed गरेर तयार पारिएको मल हो। यो मल शुद्ध जैविक हो र माटोको गुणस्तर सुधार गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ। गड्यौले मलको मुख्य फाइदाहरू 1. माटोको उब्जनी शक्ति बढाउँछ गड्यौले मलले माटोमा humus थप्दछ, जसले माटोलाई नरम, ढुसी रहित र सुशोभित बनाउँछ। यसले माटोको पानी र हावा सम्हाल्ने क्षमता बढाउँछ। 2. उत्तम पोषक तत्वको स्रोत यस मलमा नाइट्रोजन, फस्फोरस, पोटास, क्याल्सियम, म्याग्...

 

  Harichandra Singh Agriculture Instructor | Agri-Content Creator | Sustainable Farming Advocate 📍 Khaptadchhanna Rural Municipality-02, Bajhang, Nepal 📧 harichandrasingh222@gmail.com | 📞 +977 9840213344 Background & Introduction I am Harichandra Singh, a passionate agricultural professional from Bajhang, Nepal, dedicated to promoting sustainable farming practices, education, and farmer empowerment. Growing up in a rural farming community, I witnessed firsthand the challenges faced by farmers, which inspired my academic journey and career in agriculture. I believe in the power of knowledge-sharing, and I actively work to bridge the gap between science and the soil. Through teaching and content creation, I aim to empower both aspiring agri-professionals and grassroots farmers. 🎓 Education I hold a Bachelor of Science in Agriculture (B.Sc. Ag. Hons.) , with a strong foundation in crop science, extension education, and agribusiness. My education was enriched with f...

 🍄 Importance of Mushrooms: ✅ Sustainable Crop – Grows on agricultural waste and requires less land and water. 🌿 Organic & Eco-friendly – No need for chemical fertilizers or pesticides. 💼 Income Generation – High market demand, good income source for small farmers. 🍽️ Food Security – Grows quickly and can be a local source of nutritious food. 💊 Medicinal Properties – Contains compounds with anti-inflammatory and immune-boosting effects. Nutritional Status of Mushrooms  (per 100g) 🍛 Calories – 22 kcal (Low in calories) 💪 Protein – 3.1g (Good plant-based protein source) 🧂 Fat – 0.3g (Very low) 🌾 Carbohydrates – 3.3g 🧬 Fiber – 1g (Supports digestion) ⚙️ Vitamins – Rich in B-complex (B2, B3, B5), and Vitamin D 🛡️ Minerals – Good source of Potassium, Phosphorus, Iron, Zinc, and Selenium 🧠 Antioxidants – Contains ergothioneine and glutathione, which protect cells from damage Credits: Art By: Students of SVBMSS, Thabang, Rolpa (Grade-9 Technical Stream Students) Teac...

Topic :- Understanding the Difference Between Pest Management and Pest Control By Mr. Harichandra Singh, B.Sc.(Hons.) Agriculture  Hello everyone! I'm Harichandra Singh, and today, we are going to explore a topic that is vital for every household and agricultural practice: the difference between pest management and pest control. As someone with a background in agricultural sciences, I believe it’s essential to understand these concepts not just for farmers but for anyone dealing with pest issues. Let's dive in! 1. Pest Control: Immediate Solutions Let’s start with pest control. Imagine this: your house is suddenly swarmed by mosquitoes. What’s your first instinct? Most likely, you grab a spray can and start eliminating them. This is essentially what pest control is all about. It involves using chemicals, sprays, and traps to quickly kill or remove pests. The Quick Fix Approach Pest control is a quick fix. It provides immediate relief from pests, allowing you to sleep peacefully...

 धानको बीउ राख्नु भयो ? धानको स्वस्थ बीउ छान्ने विधि: =================================== १. एउटा बाल्टी वा बीउको परिमाणअनुसारको भाँडामा पानी भर्नुहोस् ( बीउ राख्दा नपोखिने जति) २. त्यसमा एउटा नबिग्रेको कुखुराको अण्डा (बिग्रेको अण्डा शुद्द पानीमा तैरिन्छ) राख्नुहोस्। ३. पानीमा अब धुलो नुन राख्दै जानुहोस् र जबसम्म अण्डाको अाधा भाग जति नुनपानीमा तैरिँदैन, नुन थप्दै जानुहोस्। अण्डा तैरिएपछि भने नुन पुग्यो भन्ने बुझ्नुपर्दछ र अण्डालाई हटाउन सकिन्छ । ४. अब उक्त नुनपानीमा धानको बीउ राखी (बीउ पानीको माथिल्लो सतहभन्दा १० से.मी. तल भएको राम्रो) मजाले चलाई २/३ मिनेट यतिकै छोडिदिनुहोस्। ५. उत्रिएका अस्वस्थ बीउहरूलाई हटाईदिनुहोस् र भाँडाको तल स्वस्थ बीउहरू थिग्रिनेछन्। ६. थिग्रिएका स्वस्थ बीउलाई तुरुन्तै शुद्द पानीमा २-३ पटक सफा गर्नुहोस् ( बीउलाई धेरैबेर नुनपानीमा राख्नु हुँदैन) र छायाँमा लगी सुकाउनुहोस्। एकैपटकमा बीउ छान्न नसकिएको खण्डमा नुनपानीको घोल पटकपटक तयार गरिरहनु पर्दैन, एउटै घोल ५/६ पटकसम्म प्रयोग गर्न सकिन्छ। यसरी नुनपानीमा उपचार गरिएको बीउको तोैल तैरिएकाकोभन्दा १५-२५ प्रतिशतले बढी...

  के हो रुटस्टक र सायन ? कलमी विरुवा उत्पादन गर्न रुटस्टक र सायनको आवश्यकता पर्दछ । कलमी बिरुवा उत्पादन गर्दा प्रयोग गरिने जराको भागलाई रुटस्टक (मूलवृत्त) भनिन्छ भने बोट/हाँगा भइ फल दिने भागलाई सायन भनिन्छ । रुटस्टक रोग, कीरा नलाग्ने वा सहन सक्ने, सुख्खा/वाढी सहने, छिटो बढ्ने हुनु पर्दछ ।  रुटस्टकका लागि त्यही फलफूलको जात वा स्थानीय जातको बीउ सङ्कलन गरी तयार गरिन्छ । स्याउका लागि जङ्गली क्रयाव् एप्पल र इडी मयल, ओखरका लागि जङ्गली हाडेओखर, सुन्तलाका लागि तीनपाते सुन्तला, आँपका लागि स्थानीय आँपको खोयाबाट रुटस्टक तयार गरिन्छ। करिव एक वर्ष पश्चात यी विजुवाट आएका बोट/रुटस्टक कलमीका लागि योग्य हुन्छन् । Fig. Rootstock and Scion सायन माउवोटवाट लिई कलमी गरिने र त्यही सायन पछि बोट भइ फल्ने हुनाले उक्त बोट स्वस्थ, बढी उत्पादन दिने, फल मिठो हुने, फलको आकार र रङ आकर्षक हुने गुण भएको बोट छान्नु पर्दछ । कलमी गर्न ज्ञान र सीप दुवै चाहिन्छ। फलफूलअनुसार कलमी विधि पनि फरक हुन्छ । जस्तै स्याउमा टंग ग्राफ्टिङ्ग गरिन्छ भने आँपमा इनारचिङ्ग विधि प्रचलित छ। त्यस्तै सुन्तलामा स्प्लाईस ग्राफ्टिङ्ग, अम...

  बागवानी ब्यवसायमा नर्सरी ब्यवस्थापन परिचय:- बागवानी व्यवसायमा नर्सरी व्यवस्थापन ज्यादै महत्वपूर्ण र संवेदनशील कार्य हो। नर्सरी गर्नुको मुख्य उद्धेस्य भनेको स्वस्थ र शुद्ध जातको वेर्ना, विरुवा उत्पादन गर्नु नै हो। वाली उत्पादनका लागि सर्व प्रथम नर्सरीमा स-साना वेर्ना, विरुवा तयार गरिन्छ र तिनलाई खास फिल्ड वा वगैंचामा सारेर उत्पादन लिने हो । सानासाना बोटलाई विशेष स्याहार सम्भार गरी हुर्काउने ठाउँलाई नै नर्सरी भनिन्छ । यो ज्यादै प्राविधिक विषय भएकोले वागवानी कार्य शुरु गर्नु अगाडि यसबारे जानकारी लिन जरुरी हुन्छ । आफूले लिन खोजेको वाली/उत्पादनको जात लगाई सकेपछि फेरि सुधार गर्न, फेर्न गाह्रो हुने भएकोले आरम्भ नै जानकारी भएमा व्यवसाय सफल हुने सम्भावना निकै हुन्छ । नर्सरीका लागि जग्गाको छनौट:- सूर्यको प्रकाश राम्ररी पर्ने, पानी नजम्ने जमिन हुनु पर्दछ । घरको नजिक र सिंचाइ सुविधायुक्त ठाउँमा हुनु पर्दछ । नर्सरी वारवन्देजले सुसज्जित हुनु पर्दछ । माटो दुमट र मलिलो भएमा अझ राम्रो हुन्छ । बीउ उपचार:- नर्सरीमा बीउ खसाल्नु एक-दुई दिन अगाडि बीउ उपचार गर्नु अति आवश्यक हुन्छ। बीउ उपचार नगरी नर्स...

Introduction:-             In today's world of modern agriculture, the search for higher yields and better crop quality never stops. Farmers are always looking for innovative and sustainable ways to improve soil fertility and increase crop productivity. One such solution that's gaining traction is the use of bio-fertilizers. These natural marvels offer a range of benefits, from enhancing soil health to reducing the environmental impact of farming. In this blog, we'll explore the world of bio-fertilizers, understanding what they are, why they are important, the nutrients they provide, and where you can find them.  What Are Bio-fertilizers?  Bio-fertilizers are a category of organic fertilizers that contain living microorganisms, like bacteria, fungi, and algae. These tiny organisms work in harmony with plants to enhance nutrient uptake, stimulate growth, and improve overall soil health. Unlike synthetic chemical fertilizers, bi...