Skip to main content

रुटस्टक र सायनमा के फरक छ ?

 के हो रुटस्टक र सायन ?


  • कलमी विरुवा उत्पादन गर्न रुटस्टक र सायनको आवश्यकता पर्दछ । कलमी बिरुवा उत्पादन गर्दा प्रयोग गरिने जराको भागलाई रुटस्टक (मूलवृत्त) भनिन्छ भने बोट/हाँगा भइ फल दिने भागलाई सायन भनिन्छ । रुटस्टक रोग, कीरा नलाग्ने वा सहन सक्ने, सुख्खा/वाढी सहने, छिटो बढ्ने हुनु पर्दछ । 
  • रुटस्टकका लागि त्यही फलफूलको जात वा स्थानीय जातको बीउ सङ्कलन गरी तयार गरिन्छ । स्याउका लागि जङ्गली क्रयाव् एप्पल र इडी मयल, ओखरका लागि जङ्गली हाडेओखर, सुन्तलाका लागि तीनपाते सुन्तला, आँपका लागि स्थानीय आँपको खोयाबाट रुटस्टक तयार गरिन्छ। करिव एक वर्ष पश्चात यी विजुवाट आएका बोट/रुटस्टक कलमीका लागि योग्य हुन्छन् ।

Fig. Rootstock and Scion
  • सायन माउवोटवाट लिई कलमी गरिने र त्यही सायन पछि बोट भइ फल्ने हुनाले उक्त बोट स्वस्थ, बढी उत्पादन दिने, फल मिठो हुने, फलको आकार र रङ आकर्षक हुने गुण भएको बोट छान्नु पर्दछ । कलमी गर्न ज्ञान र सीप दुवै चाहिन्छ। फलफूलअनुसार कलमी विधि पनि फरक हुन्छ । जस्तै स्याउमा टंग ग्राफ्टिङ्ग गरिन्छ भने आँपमा इनारचिङ्ग विधि प्रचलित छ। त्यस्तै सुन्तलामा स्प्लाईस ग्राफ्टिङ्ग, अम्बा र लिचीमा गुटी विधिबाट विरुवा तयार गरिन्छ ।


- हरिचन्द्र सिंह 
(कृषी स्नातक )

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

गड्यौले मलको परिचय, फाइदा तथा बनाउने तरिका

✍ लेखक: हरिचन्द्र सिंह कृषि प्रशिक्षक (Agriculture Instructor) नेपाल कृषि प्रधान देश हो, जहाँ कृषकको पसिना र माटोको मेल नै जीवनको आधार बनेको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा रासायनिक मलको अत्यधिक प्रयोगले माटोको उब्जनी शक्ति घट्दै गएको छ। यस्तो अवस्थामा, हाम्रो परम्परागत तर हरियाली विकल्पको रूपमा गड्यौले मल (Vermicompost) ले कृषिमा नयाँ आशा बोकेको छ। आजको लेखमा हामी गड्यौले मलको फाइदाहरू, यसको प्रयोग विधि, र नेपाली कृषकहरूले यसबाट कसरी फाइदा लिन सक्नेछन् भन्ने विषयमा चर्चा गर्नेछौं। गड्यौले मल के हो? गड्यौले मल भन्नाले गड्यौला (जस्तै Eisenia foetida) को मद्दतले जैविक अवशेष (घरको फोहर, गहुँको भूसी, गोरु गोबर आदि) लाई decomposed गरेर तयार पारिएको मल हो। यो मल शुद्ध जैविक हो र माटोको गुणस्तर सुधार गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ। गड्यौले मलको मुख्य फाइदाहरू 1. माटोको उब्जनी शक्ति बढाउँछ गड्यौले मलले माटोमा humus थप्दछ, जसले माटोलाई नरम, ढुसी रहित र सुशोभित बनाउँछ। यसले माटोको पानी र हावा सम्हाल्ने क्षमता बढाउँछ। 2. उत्तम पोषक तत्वको स्रोत यस मलमा नाइट्रोजन, फस्फोरस, पोटास, क्याल्सियम, म्याग्...
Post a Comment
Read more

एस.ई.ई पछिको यात्रामा के गर्ने | What after SEE ?

  एसईईकोपछिको यात्रामा के गर्ने ? हामीमध्ये धेरैलाई एसईई सकिएपछि के गर्ने भन्ने कुरा सोचेर अलिक तनाव लाग्न सक्छ। यो तनाव स्वाभाविक हो, किनकि एसईई पछि सुरु हुन्छ भविष्य निर्माणको यात्रा। म पनि यही अवस्थाबाट गुज्रिएको एक विद्यार्थी हुँ — त्यसैले तपाईंलाई सहज बनाउने प्रयासमा यो ब्लग लेखेको छु। पढ्दै जाऊँ, निर्णय गर्न सजिलो हुन्छ। १. कुन विषय रोज्ने ? (Stream Option) नेपालमा SEE पछि अध्ययनका लागि निम्न विकल्पहरू छन्: ➤ Science (+2) मेडिकल, इन्जिनियरिङ, कृषि, IT, बायोटेक्नोलोजी जस्ता विषयमा भविष्य बनाउने सोच भएमा। ➡ मुख्य विषय: Physics, Chemistry, Biology/Maths ➤ Management बैंकिङ, व्यवसाय, होटल म्यानेजमेन्ट, मार्केटिङ लगायत क्षेत्रमा रुचि भएकालाई। ➡ मुख्य विषय: Account, Economics, Business Studies ➤ Humanities / Education / Law / Media सामाजिक सेवा, शिक्षण, कानून वा पत्रकारिता जस्ता क्षेत्रमा भविष्य बनाउने सोच भएकाहरूका लागि। ➤ CTEVT / Diploma Programs छिटो रोजगारी चाहनेहरूका लागि—जस्तै: ANM, CMA, Diploma in Engineering, Veterinary, Agriculture आदि। ➡ खासगरी प्रविधिक विष...
Post a Comment
Read more