Learn Krishi With Harichandra Singh

  के हो रुटस्टक र सायन ? कलमी विरुवा उत्पादन गर्न रुटस्टक र सायनको आवश्यकता पर्दछ । कलमी बिरुवा उत्पादन गर्दा प्रयोग गरिने जराको भागलाई रुटस्टक (मूलवृत्त) भनिन्छ भने बोट/हाँगा भइ फल दिने भागलाई सायन भनिन्छ । रुटस्टक रोग, कीरा नलाग्ने वा सहन सक्ने, सुख्खा/वाढी सहने, छिटो बढ्ने हुनु पर्दछ ।  रुटस्टकका लागि त्यही फलफूलको जात वा स्थानीय जातको बीउ सङ्कलन गरी तयार गरिन्छ । स्याउका लागि जङ्गली क्रयाव् एप्पल र इडी मयल, ओखरका लागि जङ्गली हाडेओखर, सुन्तलाका लागि तीनपाते सुन्तला, आँपका लागि स्थानीय आँपको खोयाबाट रुटस्टक तयार गरिन्छ। करिव एक वर्ष पश्चात यी विजुवाट आएका बोट/रुटस्टक कलमीका लागि योग्य हुन्छन् । Fig. Rootstock and Scion सायन माउवोटवाट लिई कलमी गरिने र त्यही सायन पछि बोट भइ फल्ने हुनाले उक्त बोट स्वस्थ, बढी उत्पादन दिने, फल मिठो हुने, फलको आकार र रङ आकर्षक हुने गुण भएको बोट छान्नु पर्दछ । कलमी गर्न ज्ञान र सीप दुवै चाहिन्छ। फलफूलअनुसार कलमी विधि पनि फरक हुन्छ । जस्तै स्याउमा टंग ग्राफ्टिङ्ग गरिन्छ भने आँपमा इनारचिङ्ग विधि प्रचलित छ। त्यस्तै सुन्तलामा स्प्लाईस ग्राफ्टिङ्ग, अम...

  बागवानी ब्यवसायमा नर्सरी ब्यवस्थापन परिचय:- बागवानी व्यवसायमा नर्सरी व्यवस्थापन ज्यादै महत्वपूर्ण र संवेदनशील कार्य हो। नर्सरी गर्नुको मुख्य उद्धेस्य भनेको स्वस्थ र शुद्ध जातको वेर्ना, विरुवा उत्पादन गर्नु नै हो। वाली उत्पादनका लागि सर्व प्रथम नर्सरीमा स-साना वेर्ना, विरुवा तयार गरिन्छ र तिनलाई खास फिल्ड वा वगैंचामा सारेर उत्पादन लिने हो । सानासाना बोटलाई विशेष स्याहार सम्भार गरी हुर्काउने ठाउँलाई नै नर्सरी भनिन्छ । यो ज्यादै प्राविधिक विषय भएकोले वागवानी कार्य शुरु गर्नु अगाडि यसबारे जानकारी लिन जरुरी हुन्छ । आफूले लिन खोजेको वाली/उत्पादनको जात लगाई सकेपछि फेरि सुधार गर्न, फेर्न गाह्रो हुने भएकोले आरम्भ नै जानकारी भएमा व्यवसाय सफल हुने सम्भावना निकै हुन्छ । नर्सरीका लागि जग्गाको छनौट:- सूर्यको प्रकाश राम्ररी पर्ने, पानी नजम्ने जमिन हुनु पर्दछ । घरको नजिक र सिंचाइ सुविधायुक्त ठाउँमा हुनु पर्दछ । नर्सरी वारवन्देजले सुसज्जित हुनु पर्दछ । माटो दुमट र मलिलो भएमा अझ राम्रो हुन्छ । बीउ उपचार:- नर्सरीमा बीउ खसाल्नु एक-दुई दिन अगाडि बीउ उपचार गर्नु अति आवश्यक हुन्छ। बीउ उपचार नगरी नर्स...